Wonen9 min lezen · 8 maart 2026

Huis kopen checklist: alles wat je moet regelen voor, tijdens en na de aankoop

In de krappe Nederlandse woningmarkt gaat alles snel. Je doet een bod, het wordt geaccepteerd en ineens heb je drie maanden om een hypotheek te regelen, een notaris te vinden en tientallen kleine dingen te organiseren. Deze checklist zorgt dat je niets vergeet — van hypotheekadvies tot WOZ-bezwaar.

Meest vergeten na aankoop woning

WOZ-bezwaar indienen en hypotheekrenteaftrek instellen worden het vaakst vergeten. Het WOZ-bezwaarschrift moet binnen 6 weken na de WOZ-beschikking worden ingediend — wie dat mist, betaalt mogelijk jaren te veel gemeentebelasting en eigenwoningforfait.

Fase 1: Voor de aankoop

Voorbereiding is alles op de woningmarkt. Hoe meer je van tevoren regelt, hoe sterker je positie bij een bod.

Hypotheekadvies aanvragen

Zonder hypotheekofferte weet je niet wat je kunt bieden. Een onafhankelijk adviseur vergelijkt aanbieders en bespaart je gemiddeld duizenden euro's.

NHG-grens controleren

In 2026 is de NHG-grens €450.000. Met NHG betaal je een lagere hypotheekrente en ben je beter beschermd bij gedwongen verkoop.

Aankoopmakelaar overwegen

Een aankoopmakelaar kent de markt, begeleidt onderhandelingen en betaalt zichzelf terug via een beter bod of lagere koopprijs.

Bouwkundige keuring laten uitvoeren

Verplicht om verborgen gebreken te ontdekken. Kost €400–700, maar kan je duizenden euro's aan verrassingen besparen.

Asbestonderzoek (woningen gebouwd vóór 1994)

Bij verbouwplannen is een asbestinventarisatie verplicht. Vraag de verkoper om documentatie of laat zelf onderzoek doen.

Energielabel opvragen bij verkoper

Het energielabel geeft inzicht in de energiekosten en verduurzamingsmogelijkheden. Verplicht bij verkoop.

Kosten koper: waar je rekening mee moet houden

“Kosten koper” betekent dat de koper alle bijkomende kosten betaalt. Dit loopt al snel op tot 3–6% van de koopprijs bovenop je hypotheek. Houd rekening met:

Overdrachtsbelasting2% van de koopprijs (0% voor starters onder 35 jaar, onder de startersvrijstellingsgrens)

Notariskosten€800 – €1.500 voor leveringsakte en hypotheekakte

Taxatiekosten€400 – €700, verplicht voor de hypotheekofferte

Hypotheekadvies & bemiddeling€1.500 – €3.000, afhankelijk van adviseur en complexiteit

Bouwkundige keuring€400 – €700, sterk aanbevolen bij oudere woningen

NHG-borgtochtprovisie0,6% van de hypotheeksom (eenmalig, fiscaal aftrekbaar)

Aankoopmakelaar€2.000 – €5.000 of een percentage van de koopprijs

Reken voor een woning van €350.000 op circa €10.000 – €20.000 aan bijkomende kosten. Zorg dat dit eigen geld is — dit deel kun je niet meefinancieren in de hypotheek.

Fase 2: Op de dag van overdracht

De dag bij de notaris is spannend, maar vergeet de praktische zaken niet. Dit moet je die dag regelen:

Meterstanden opnemen (gas, water, elektra)

Neem foto's van alle meters bij sleuteloverdracht. Dit voorkomt discussie over de eindafrekening met de energieleverancier.

Staat van oplevering controleren

Loop door de woning met de verkoopmakelaar en controleer alle afgesproken punten. Gebreken die nu niet worden genoteerd, zijn moeilijk later te verhalen.

Sleutels en documenten ontvangen

Ontvang alle sleutels (ook buitenopbergkast, VvE-deur, garage), de energielabeldocumentatie en eventuele garantiebewijzen.

Sloten vervangen

De vorige eigenaar kan nog kopieën hebben. Vervang alle buitensloten op de dag van of vlak na de overdracht.

Energie aanmelden op nieuw adres

Regel dit bij voorkeur een week van tevoren. Je bent anders automatisch tijdelijk klant bij de netbeheerder (duurdere tarieven).

Fase 3: Na de overdracht

Nu begint het echte werk. Dit zijn de stappen die de meeste mensen uitstellen — en die de meeste gevolgen hebben als je ze vergeet.

Wettelijke verplichtingen na aankoop

Inschrijving bij de gemeente (binnen 5 werkdagen) en het afsluiten van een opstalverzekering (verplicht bij hypotheek, direct actief) zijn geen keuzes — dit zijn verplichtingen. De opstalverzekering moet al actief zijn op de dag van overdracht.

Inschrijven bij de gemeente (BRP)

Wettelijk verplicht binnen 5 werkdagen. Neem je identiteitsbewijs en de koopakte mee.

Opstalverzekering afsluiten

Verplicht bij hypotheek. Dekt schade aan de woning zelf (niet de inboedel). Moet actief zijn op de dag van overdracht.

Inboedelverzekering aanpassen

Nieuwe woonoppervlakte en adres doorgeven. Misschien heb je meer of minder dekking nodig dan in je vorige woning.

WOZ-waarde controleren

Je ontvangt de WOZ-beschikking in het eerste kwartaal. Controleer of de waarde klopt — bezwaar indienen kan geld besparen op OZB en eigenwoningforfait.

Hypotheekrenteaftrek instellen via Belastingdienst

Vraag een voorlopige teruggaaf aan. Dan ontvang je elke maand geld terug in plaats van te wachten op je aangifte.

VvE-lidmaatschap activeren (bij appartement)

Meld je aan bij de VvE, ontvang de notulen en spaarbijdrages, en check of er groot onderhoud gepland staat.

Adreswijziging doorgeven aan alle partijen

Bank, zorgverzekeraar, Belastingdienst, pensioenfonds, RDW — deze worden niet automatisch geïnformeerd.

Verduurzaming en subsidies

Na de aankoop is een goed moment om te kijken naar verduurzaming. Er zijn flinke subsidies beschikbaar die maar weinig mensen benutten:

Energielabel verhogenEen laag energielabel (E, F, G) kost je elke maand aan stookkosten. Label A+++ verplicht voor hypotheekverstrekkers bij verduurzamingshypotheek.

ISDE-subsidieInvesteringssubsidie Duurzame Energie voor warmtepomp, zonneboiler of isolatie. Aanvragen via rvo.nl vóórdat je begint met de installatie.

WarmtepompVervangt de cv-ketel. Subsidie via ISDE kan oplopen tot €4.000. Controleer of je woning geschikt is (goede isolatie vereist).

ZonnepanelenGeen subsidie meer, maar saldering (teruglevering aan net) is in 2026 nog deels van kracht. Bereken je terugverdientijd via HIER Opgewekt.

EnergiebespaarfondsLaagrentende lening voor isolatie en verduurzaming via jouwenergiemoment.nl voor huishoudens die niet zelf kunnen voorfinancieren.

Tip: vraag een energieadvies aan via je gemeente of via een gecertificeerde energieadviseur. Veel gemeenten bieden dit gratis of gesubsidieerd aan voor nieuwe eigenaren.

Veelgestelde vragen

Wat is de startersvrijstelling overdrachtsbelasting?

Kopers tussen 18 en 35 jaar die voor het eerst een woning kopen en er zelf gaan wonen, betalen 0% overdrachtsbelasting. In 2026 geldt dit voor woningen tot de vrijstellingsgrens (check de actuele grens op belastingdienst.nl). Je moet dit aanvragen via de notaris vóór de overdracht.

Wanneer moet ik bezwaar maken tegen de WOZ-waarde?

Je ontvangt de WOZ-beschikking tussen januari en april. Je hebt dan 6 weken om bezwaar te maken. Controleer de waarde ten opzichte van vergelijkbare woningen in jouw straat via wozwaardeloket.nl. Een te hoge WOZ-waarde betekent hogere OZB en eigenwoningforfait.

Is een bouwkundige keuring verplicht?

Nee, maar sterk aanbevolen — zeker bij woningen ouder dan 20 jaar. Zonder keuring aanvaard je de woning "as is" en kun je de verkoper minder makkelijk aanspreken op verborgen gebreken. Sommige hypotheekverstrekkers eisen een keuring.

Wat is eigenwoningforfait en hoe werkt het?

Het eigenwoningforfait is een fictief inkomen dat je bij je belastingaangifte moet optellen als je een eigen woning hebt. In 2026 is dit 0,35% van de WOZ-waarde. Dit staat tegenover de hypotheekrenteaftrek — per saldo betaal je hierdoor belasting als je geen of weinig hypotheekrente meer hebt.