Let op: geen terugwerkende kracht
ANW-uitkering (nabestaandenuitkering) en nabestaandenpensioen hebben geen terugwerkende kracht. Vraag ze zo snel mogelijk aan — te laat aanvragen betekent uitkering mislopen.
Eerste week: de verplichte stappen
Vlak na het overlijden zijn er een aantal wettelijke verplichtingen die snel geregeld moeten worden. De uitvaartondernemer helpt vaak mee, maar je bent als nabestaande zelf verantwoordelijk.
Overlijden aangeven bij de gemeente
Wettelijk verplicht binnen 5 werkdagen — via de gemeente waar het overlijden plaatsvond
Akte van overlijden opvragen (meerdere exemplaren)
Je hebt hem nodig voor bank, verzekeraar, erfbelasting — vraag 5-10 exemplaren op
Uitvaartverzekering claimen of uitvaartkostenverzekeraar informeren
Neem direct contact op — uitbetaling of regeling van uitvaartkosten
Uitvaart regelen
Uitvaartondernemer regelt overlijdensaangifte mee als hij de uitvaart verzorgt
Werkgever of pensioenuitvoerder informeren
Uitbetaling stopt — salarisadministratie en pensioenrechten moeten worden verwerkt
Het testament en de erfenis
Voordat je de erfenis kunt verdelen, moet je weten of er een testament is en wie de erfgenamen zijn. Dit is de taak van de executeur (als aangewezen in testament) of de erfgenamen samen.
Centraal Testamentenregister (CTR) raadplegen
Controleer via een notaris of er een testament is — kosten circa €15-30
Erfgenamen vaststellen
Zonder testament geldt de wettelijke verdeling — partner + kinderen eerst
Notaris inschakelen voor verklaring van erfrecht
Banken en instanties vragen dit document om erfgenamen te bevestigen
Erfenis aanvaarden of verwerpen (3 maanden bedenktijd)
Bij schulden: overweeg beneficiaire aanvaarding — aansprakelijkheid beperkt tot de erfenis
Executeur aanstellen of bevestigen
De executeur beheert de nalatenschap en zorgt voor afwikkeling
Financiën: bankrekeningen en uitkeringen
Snel handelen bij uitkeringen
De ANW-uitkering (Algemene nabestaandenwet) heeft geen terugwerkende kracht. Vraag deze binnen enkele weken aan via mijnsvb.nl. Hetzelfde geldt voor nabestaandenpensioen bij pensioenfondsen.
Bank informerenStuur akte van overlijden — rekeningen worden geblokkeerd, gezamenlijke rekening toegankelijk
ANW aanvragen bij SVBVia mijnsvb.nl — inkomen- en leeftijdsafhankelijk, geen terugwerkende kracht
Nabestaandenpensioen claimenDirect contact opnemen met pensioenfonds — vraag UPO op voor overzicht
Toeslagen stopzetten of aanpassenBelastingdienst informeren — zorgtoeslag, huurtoeslag kunnen wijzigen
AOW-uitkering meldenAls de overledene AOW ontving — SVB informeren voor stopzetting
Erfbelasting: aangifte binnen 8 maanden
Je moet erfbelasting aangeven binnen 8 maanden na het overlijden. Doe je dit niet op tijd, dan volgt een boete. De Belastingdienst stuurt doorgaans een aangifteformaaier, maar het is jouw verantwoordelijkheid om die in te dienen.
PartnerVrijstelling €723.526 (2025) — boven dit bedrag betaal je erfbelasting
KinderenVrijstelling €22.918 per kind — tarief 10% tot €138k, daarboven 20%
KleinkinderenVrijstelling €22.918 — zelfde tarief als kinderen
Overige erfgenamenVrijstelling €2.658 — tarief 30-40%
Aangifte erfbelasting doe je via de Belastingdienst (belastingdienst.nl/erfbelasting). Voor complexe nalatenschappen is een belastingadviseur of notaris raadzaam.
Abonnementen en contracten opzeggen
De overledene had waarschijnlijk tientallen abonnementen en contracten. Deze lopen door en worden gewoon afgeschreven — totdat jij ze opzegt. Voeg altijd een kopie van de akte van overlijden bij.
Telefoon- en internetabonnement opzeggen
Providers accepteren opzegging bij overlijden zonder boete of opzegtermijn
Streamingdiensten opzeggen (Netflix, Spotify etc.)
Creditcard of bankrekening — opzeggen zodra je toegang hebt tot de accounts
Tijdschriften en kranten opzeggen
Schriftelijk opzeggen met bijgevoegde akte van overlijden
Lidmaatschappen opzeggen (sportclub, ANWB, etc.)
Vragen om terugbetaling resterende periode — akte van overlijden bijvoegen
Energie en water laten overschrijven of opzeggen
Als je de woning overneemt: contract omzetten op eigen naam
Zorgverzekering opzeggen
Per datum van overlijden — te veel betaalde premie wordt teruggestort
DigiD, online accounts en sociale media
Online accounts van de overledene moeten worden afgehandeld — ze vormen anders een veiligheidsrisico en kunnen gevoelige informatie bevatten. DigiD van de overledene wordt ingetrokken zodra de gemeente de overlijdensaangifte verwerkt.
DigiD wordt automatisch ingetrokken
Gemeente meldt overlijden aan DigiD — geen actie vereist, maar check dit na 2 weken
Facebook-profiel laten omzetten naar herdenkingsprofiel
Via facebook.com/special/remember — of verzoek tot verwijdering indienen
E-mailaccount afsluiten of toegang regelen
Gmail: Inactive Account Manager. Outlook: verzoek via Microsoft Support met akte
Wachtwoordmanager of notities doorzoeken
Zoek naar abonnementen, bankrekeningen en accounts die je anders over het hoofd ziet
Webshop-accounts (bol.com, Amazon) sluiten
Voorkomen dat er nog bestellingen plaatsvinden of spaarpunten vervallen
De woning regelen
Huurwoning
· Verhuurder zo snel mogelijk informeren over overlijden
· Huurcontract opzeggen — bij overlijden doorgaans kortere opzegtermijn
· Medehuurder? Dan kun je het contract voortzetten — neem contact op met verhuurder
· Gemeubileerde woning: inboedel regelen voor einde huur
Koopwoning
· Opstalverzekering aanpassen — overlijden melden, begunstigde wijzigen
· Hypotheek informeren — mogelijke overlijdensrisicoverzekering uitkering
· VvE informeren als het een appartement betreft
· OZB en gemeentebelasting op naam erfgenamen zetten
· Woning verkopen of overnemen — taxatie laten uitvoeren
Veelgestelde vragen
Hoe lang heb ik om erfbelasting aan te geven?
Je hebt 8 maanden na de datum van overlijden om aangifte erfbelasting te doen. De Belastingdienst stuurt vaak een formulier, maar het is jouw verantwoordelijkheid om dit op tijd in te dienen. Vraag uitstel aan als je meer tijd nodig hebt.
Krijg ik automatisch ANW-uitkering na overlijden van mijn partner?
Nee, de ANW-uitkering moet je zelf aanvragen bij de SVB via mijnsvb.nl. Er is geen terugwerkende kracht, dus hoe sneller je aanvraagt, hoe beter. De uitkering is inkomens- en leeftijdsafhankelijk.
Wat als de overledene schulden had?
Je kunt de erfenis "beneficiair aanvaarden" — dan ben je slechts aansprakelijk voor schulden tot de waarde van de erfenis, niet met je eigen vermogen. Dit moet je doen via de rechtbank.
Wie mag de bankrekening van de overledene benaderen?
De bankrekening wordt geblokkeerd na melding van overlijden. Met een verklaring van erfrecht (van de notaris) kunnen erfgenamen toegang krijgen tot de rekening om schulden te betalen en het saldo te verdelen.
LifeDuty houdt dit voor je bij
Deadlines voor erfbelasting, ANW-aanvraag, abonnementen opzeggen — LifeDuty helpt je de administratie na een overlijden stap voor stap bij te houden zodat je niets mist.
Gratis starten met LifeDuty →