Kritieke deadline: pensioenverevening binnen 2 jaar
Pensioen opgebouwd tijdens het huwelijk moet binnen 2 jaar na de scheiding worden gemeld bij het pensioenfonds. Na 2 jaar vervalt dit recht volledig — dit wordt door veel mensen te laat ontdekt.
De scheiding formaliseren
Een scheiding loopt via de rechter. Je hebt altijd een advocaat nodig om het verzoek in te dienen — ook bij een gezamenlijk verzoek. Een mediator is goedkoper en sneller, maar de uitkomst moet alsnog door een rechter worden bekrachtigd.
Advocaat of mediator kiezen
Gezamenlijk verzoek via mediator: €800-1.500. Conflictueuze scheiding via advocaten: €3.000+
Echtscheidingsconvenant opstellen
Schriftelijke overeenkomst over woning, financiën, kinderen en alimentatie
Echtscheidingsverzoek indienen bij rechtbank
Via advocaat — griffierecht circa €300. Doorlooptijd gemiddeld 3-6 maanden
Echtscheidingsbeschikking ontvangen
De officiële uitspraak van de rechter — bewaar meerdere gewaarmerkte kopieën
Scheiding inschrijven in de registers
Je advocaat schrijft de beschikking in bij de burgerlijke stand — daarna is de scheiding definitief
De woning: wie blijft er wonen?
De woning is vaak het grootste twistpunt bij een scheiding. Er zijn drie scenario's: één partner neemt de hypotheek over, de woning wordt verkocht, of jullie blijven allebei tijdelijk wonen.
Hypotheek overnemen
· Bank moet toestemming geven — toetsing op inkomen van de blijvende partner
· Uitkoopsom berekenen: helft van de overwaarde (of onderwaarde)
· Nieuwe hypotheekakte opstellen — notariskosten circa €500-1.000
· WOZ-waarde opvragen voor berekening overwaarde
· VvE informeren als het een appartement betreft
Woning verkopen
· Makelaar inschakelen — afspraken over verkoopdatum vastleggen in convenant
· Hypotheek aflossen uit verkoopopbrengst
· Resterende overwaarde 50/50 verdelen (bij gemeenschap van goederen)
· Tijdelijk samenwonen tijdens verkoop — afspraken over kosten en gebruik
Financiën verdelen
Hoe de financiën verdeeld worden, hangt af van jullie huwelijkse voorwaarden. Zonder huwelijkse voorwaarden geldt de algehele gemeenschap van goederen — alles 50/50, inclusief schulden.
Bezittingen in kaart brengenMaak een lijst: spaarrekeningen, beleggingen, auto's, sieraden, kunstwerken
Schulden in kaart brengenCreditcards, persoonlijke leningen, schulden aan derden — ook 50/50 bij GvG
Huwelijkse voorwaarden nalezenLiggen bij de notaris of via Centraal Testamentenregister (CTR)
Gezamenlijke rekeningen splitsenNieuwe eigen rekening openen — gemeenschappelijke rekening afwikkelen
Beleggingsrekeningen verdelenAandelen, fondsen: waarde peildatum vaststellen en verdelen
Pensioenverevening: meld het binnen 2 jaar
Kritieke deadline — vergeet dit niet
Pensioen opgebouwd tijdens het huwelijk wordt bij scheiding automatisch verdeeld — maar alleen als je het binnen 2 jaar na de scheiding meldt bij het pensioenfonds. Na 2 jaar vervalt dit recht volledig en is er niets meer terug te halen.
Uniform Pensioenoverzicht (UPO) opvragen bij pensioenfonds
Laat zien hoeveel pensioen er is opgebouwd tijdens het huwelijk
Pensioenverevening melden bij pensioenfonds (binnen 2 jaar!)
Stuur kopie echtscheidingsbeschikking op — fonds verdeelt automatisch
MijnPensioenoverzicht.nl checken
Overzicht van alle pensioenfondsen — ook van vorige werkgevers van ex-partner
Afwijkende afspraken vastleggen in convenant
Je mag ook anders afspreken — bijv. geen verevening in ruil voor meer woning
Alimentatie: partner en kind
Alimentatie is bij scheiding een van de meest besproken onderdelen — en ook een van de meest complexe. Kinderalimentatie is verplicht bij minderjarige kinderen. Partneralimentatie hangt af van het inkomensverschil.
Kinderalimentatie berekenen en vastleggen
Verplicht bij minderjarige kinderen — berekend via Nibud-methode op basis van inkomen en behoefte
Ouderschapsplan opstellen
Verplicht als je kinderen hebt — afspraken over gezag, verblijf, communicatie en alimentatie
Partneralimentatie berekenen (indien van toepassing)
Maximaal 12 jaar — gebaseerd op inkomensverschil en behoefte. Kan worden afgekocht
Alimentatie indexeren jaarlijks (automatisch)
Alimentatie wordt jaarlijks aangepast aan de loonindex — check de nieuwe bedragen elk jaar
Kinderbijslag opnieuw regelen via SVB
Bepaal wie de bijslag ontvangt — SVB informeren over gewijzigde situatie
Toeslagen aanpassen na scheiding
Je inkomen en gezinssituatie veranderen door de scheiding — en daarmee je recht op toeslagen. Pas dit meteen aan, anders krijg je te veel of te weinig toeslag en volgt er later een terugvordering.
ZorgtoeslagInkomen verandert? Nieuwe berekening via MijnToeslagen (Belastingdienst)
HuurtoeslagAls je verhuist naar een huurwoning — aanvragen via MijnToeslagen
KinderopvangtoeslagSituatie verandert bij co-ouderschap — SVB informeren over nieuwe verdeling
Kindgebonden budgetGebaseerd op inkomen — pas aan via MijnToeslagen na scheiding
SVB — kinderbijslagWie ontvangt de bijslag? Afspraken vastleggen en doorgeven aan SVB
Tip: log in op MijnToeslagen (toeslagen.belastingdienst.nl) en controleer alle lopende toeslagen. Pas ze direct aan op de nieuwe situatie om terugvorderingen te voorkomen.
Verzekeringen splitsen
Veel verzekeringen zijn op naam van beiden of bevatten je ex-partner als begunstigde. Dit regelen wordt vaak uitgesteld — met grote gevolgen als er iets gebeurt.
Inboedelverzekering splitsen
Elk een eigen inboedelpolis voor de eigen woning afsluiten
Aansprakelijkheidsverzekering (AVP) aanpassen
Gezinspolis splitsen — kinderen bij welke ouder verzekerd? Vastleggen in convenant
Zorgverzekering collectief contract opzeggen
Als je via partner collectief verzekerd was — eigen polis afsluiten voor 1 januari
Levensverzekering begunstiging aanpassen
Ex-partner staat vaak nog als begunstigde vermeld — direct aanpassen bij verzekeraar
Testament aanpassen
Ex-partner als erfgenaam aanwijzen vervalt automatisch na scheiding — maar begunstigingen bij verzekeringen NIET
Overlijdensrisicoverzekering opnieuw beoordelen
Hypotheek op naam van één persoon? Polis aanpassen of nieuwe afsluiten
Je eigen financiën opbouwen
Na de scheiding begin je financieel opnieuw. Dat voelt overweldigend, maar met de juiste stappen krijg je snel overzicht en grip op je situatie.
Eigen bankrekening openen als je die nog niet hebt
Salaris, alimentatie en toeslagen op eigen rekening laten storten
Budget opstellen voor nieuwe situatie
Gebruik Nibud.nl budgetcoach — inzicht in vaste lasten, inkomen en ruimte
DigiD controleren en updaten
Verloopt elke 3 jaar — essentieel voor belasting, toeslagen en SVB
MijnOverheid.nl instellen voor berichtgeving
Activeer berichten van Belastingdienst, SVB en gemeente op jouw account
Adreswijziging doorgeven als je verhuist
Gemeente, Belastingdienst, bank, zorgverzekeraar, RDW — niet automatisch overal
Eigen noodreserve opbouwen
Stelregel: 3 maanden nettoloon achter de hand — begin klein, bouw op
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een scheiding in Nederland?
Bij een gezamenlijk verzoek via mediator gemiddeld 3-6 maanden. Bij een conflictueuze scheiding waarbij de rechter een uitspraak moet doen kan het een jaar of langer duren. De inschrijving bij de burgerlijke stand maakt de scheiding definitief.
Wat is pensioenverevening en wanneer moet ik het melden?
Pensioenverevening betekent dat pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd bij scheiding wordt verdeeld. Je moet dit melden bij het pensioenfonds binnen 2 jaar na de uitspraak van de rechter. Na 2 jaar vervalt dit recht. Stuur een kopie van de echtscheidingsbeschikking op.
Moet ik mijn testament aanpassen na scheiding?
In Nederland vervalt de aanwijzing van je ex-partner als erfgenaam automatisch na scheiding. Maar begunstigingen bij levensverzekeringen en pensioenen worden NIET automatisch aangepast. Dit moet je zelf regelen bij de verzekeraar of het pensioenfonds.
Heeft mijn kind recht op twee adressen voor toeslagen?
Bij co-ouderschap (kind verblijft minimaal 156 nachten per jaar bij beide ouders) kunnen toeslagen worden verdeeld. Voor kinderbijslag is er één ontvanger. Leg de afspraken vast in het ouderschapsplan en informeer de SVB en Belastingdienst.
LifeDuty houdt dit voor je bij
Pensioenverevening deadline, toeslagen aanpassen, verzekeringen splitsen — LifeDuty helpt je de administratie na een scheiding stap voor stap bij te houden zodat je niets door de vingers laat glippen.
Gratis starten met LifeDuty →