Juridisch6 min lezen · 9 maart 2026

Testament opmaken in Nederland: kosten, notaris en wat je regelt

Veel mensen stellen het jarenlang uit — een testament opmaken voelt zwaar en ver weg. Toch is het een van de belangrijkste regelzaken die je voor je naasten kunt doen. Zonder testament beslist de wet voor jou wie wat krijgt. En dat is lang niet altijd wat je zou willen.

Snelle feiten

Kosten notaris€300–€600 voor een standaard testament

Geldig zonder notaris?Nee — een testament vereist altijd een notariële akte

Minimum leeftijd16 jaar (met toestemming rechter), anders 18+

Zonder testamentWettelijke erfopvolging bepaalt wie erft

Inschrijving CTR€14,50 eenmalig — bijgehouden door notaris

Herzien mogelijkAltijd — via de notaris een nieuw testament opmaken

Wanneer heb je een testament nodig?

Niet iedereen heeft een testament nodig — maar voor veel mensen is het verstandiger dan ze denken. Overweeg zeker een testament als één van deze situaties op jou van toepassing is:

Je woont samen zonder te trouwen

Dit is de meest onderschatte situatie. Samenwoners erven wettelijk niets van elkaar. Overlijdt jouw partner, dan gaat alles naar zijn of haar familie — niet naar jou. Een testament is dan onmisbaar.

Je hebt kinderen uit een eerdere relatie

Zonder testament erven je nieuwe partner én je kinderen uit een eerdere relatie samen — wat tot complexe situaties kan leiden. Met een testament regel je precies wie wat krijgt en in welke volgorde.

Je hebt speciale wensen

Wil je een goed doel ondersteunen, een bepaald bezit aan een specifiek persoon geven, of een vriend als erfgenaam aanwijzen? Dat gaat alleen via een testament.

Je wil iemand uitsluiten

Wil je een familielid onterven of buiten de verdeling houden? Dan moet je dat expliciet vastleggen. Bedenk wel: kinderen hebben altijd recht op hun legitieme portie.

Wat kun je regelen in een testament?

Een testament is flexibeler dan veel mensen denken. Je kunt er verschillende dingen mee vastleggen:

Erfgenamen aanwijzen

Je bepaalt zelf wie jouw nalatenschap (bezittingen min schulden) ontvangt, en in welke verhouding. Standaard zijn dat bloedverwanten — maar je kunt ook vrienden, partners of goede doelen aanwijzen.

Executeur benoemen

Een executeur regelt de afwikkeling van je nalatenschap: bezittingen inventariseren, schulden betalen, spullen verdelen. Dit is een grote praktische last voor nabestaanden — een executeur neemt dat over.

Voogd voor minderjarige kinderen

Als beide ouders overlijden, bepaalt de rechter wie voor je kinderen zorgt — tenzij je zelf een voogd hebt aangewezen in je testament. Dit alleen al is een goede reden om een testament op te maken.

Legaten (specifiek bezit naar specifiek persoon)

Wil je je schilderijenverzameling aan je zus geven, of je auto aan een vriend? Via een legaat kun je specifieke bezittingen aan specifieke personen toewijzen, buiten de algemene verdeling om.

Uitsluitingsclausule

Erft jouw kind van jou en scheidt datzelfde kind later? Zonder uitsluitingsclausule telt jouw erfenis mee in de scheiding. Met deze clausule blijft de erfenis buiten de gemeenschap — zodat jouw geld écht naar jouw kind gaat.

Codicil (handgeschreven aanvulling)

Voor inboedel en sieraden kun je ook een handgeschreven, gedateerd en ondertekend codicil opstellen — zonder notaris. Dit is alleen geldig voor roerende zaken, niet voor geld of onroerend goed.

Wettelijke erfopvolging zonder testament

Heb je geen testament, dan bepaalt de wet wie erft via de zogenoemde wettelijke erfopvolging. De wet werkt in groepen (parentelen):

1e groepPartner + kinderen (erven altijd als eerste)

2e groepOuders + broers en zussen (als er geen partner/kinderen zijn)

3e groepGrootouders (als groep 1 en 2 ontbreken)

4e groepOvergrootouders en verdere familie

Geen erfgenamenNalatenschap gaat naar de staat

Let op voor samenwoners: Ben je niet getrouwd en heb je geen geregistreerd partnerschap? Dan erft jouw partner wettelijk niets. Alle bezittingen gaan naar bloedverwanten. Alleen een testament biedt bescherming.

Kosten testament bij de notaris

Een testament opmaken doe je altijd bij een notaris — dat is wettelijk verplicht. De kosten variëren per notariskantoor en per complexiteit:

Enkelvoudig testament€300–€400 (één persoon, eenvoudig)

Testament voor twee partners€500–€700 (gezamenlijk opgemaakt)

Complex testament€600–€1.200+ (meerdere legaten, trusts, etc.)

Inschrijving Centraal Testamentenregister€14,50 (eenmalig, via notaris)

Wijziging bestaand testament€150–€300 (afhankelijk van omvang)

Sommige notarissen werken met een uurtarief (€150–€250/uur), anderen hanteren vaste prijzen. Vraag altijd vooraf een offerte op. Vergelijk meerdere notarissen — tarieven mogen flink verschillen.

Wanneer je testament herzien

Een testament is niet voor eeuwig. Sommige levensgebeurtenissen maken het verstandig — of zelfs noodzakelijk — om het opnieuw te bekijken:

✓Na trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan

✓Na scheiding (je ex-partner kan anders nog erfgenaam zijn)

✓Na de geboorte van een kind of kleinkind

✓Na het overlijden van een erfgenaam of executeur

✓Na een grote vermogenswijziging (huis kopen, erfenis ontvangen)

✓Als je wensen voor voogdij veranderen

Tip: stel jezelf eens per vijf jaar de vraag of je testament nog klopt met je huidige situatie. Zet een herinnering in je agenda — of laat LifeDuty dat voor je doen.

Veelgestelde vragen

Heeft mijn partner recht op mijn huis zonder testament?

Dat hangt af van je situatie. Ben je getrouwd of geregistreerd partner, dan erft je partner via de wettelijke verdeling. Woon je samen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap, dan erft je partner niets zonder testament — ook niet het huis dat jullie samen bewonen.

Kan ik mijn kind onterven?

Ja, dat kan. Maar kinderen hebben in Nederland altijd recht op hun legitieme portie: de helft van wat ze wettelijk zouden erven. Deze aanspraak kunnen ze pas opeisen nadat de langstlevende ouder is overleden.

Wat is een uitsluitingsclausule?

Een uitsluitingsclausule zorgt ervoor dat de erfenis buiten de huwelijksgemeenschap van de erfgenaam valt. Scheidt jouw kind later, dan blijft de erfenis van jou buiten de verdeling. Zonder deze clausule telt de erfenis standaard mee in een gemeenschap van goederen.

Hoe weet iemand of er een testament is?

Elk in Nederland opgemaakt testament wordt geregistreerd in het Centraal Testamentenregister (CTR). Na overlijden kan de notaris hier navraag doen. Het register geeft alleen aan dát er een testament is, niet wat erin staat.